İçeriğe geç
EN Ücretsiz aç
Ortaokul · Lise

Enerji korunumu simülasyonu

Bir kaykaycı rampadan inip çıkıyor. Potansiyel ve kinetik enerjinin çubukları birbirine dönüşürken toplamın değişmediğini görüyorsun; sürtünmeyi açınca bir kısmı ısıya gidiyor.

Ücretsiz, üyelik yok. Telefonda ve akıllı tahtada da açılır.

Rampa yüksekliği, kütle ve sürtünme kaydırıcılarıyla enerji korunumu deneyi ve enerji çubukları

Bu deneyde ne oluyor?

Yüksekteki bir cisim, konumundan dolayı potansiyel enerjiye sahiptir (Eₚ = m·g·h). Aşağı indikçe bu enerji harekete, yani kinetik enerjiye (Eₖ = ½·m·v²) dönüşür.

Sürtünme yoksa toplam mekanik enerji hep aynı kalır: rampanın dibinde bütün enerji kinetiktir, karşı taraftaki aynı yüksekliğe çıkınca yeniden potansiyele döner.

Sürtünme varsa enerjinin bir kısmı ısıya dönüşür. Enerji kaybolmaz ama mekanik enerji azalır; kaykaycı her seferinde biraz daha alçağa çıkar ve sonunda durur.

Formül

m·g·h = ½·m·v² → v = √(2·g·h)

  • h: yükseklik, m
  • v: rampanın dibindeki hız, m/s
  • m: kütle, kg (hızı etkilemez)

Deneyde bunları dene

  1. Sürtünme 0, yükseklik 8 m ile başlat. Kaykaycı karşı tarafta aynı yüksekliğe çıkar; toplam enerji çubuğu hiç değişmez. Dipteki hız yaklaşık 12,5 m/s.
  2. Kütleyi 50 kg’dan 100 kg’a çıkar. Enerjiler iki katına çıkar ama hız değişmez.
  3. Sürtünmeyi 0,2 yap. Isı çubuğu büyür, kaykaycı her seferinde daha alçağa çıkar ve sonunda durur.
  4. Yüksekliği 2 m’den 8 m’ye çıkar. Dipteki hız iki katına çıkar: hız yüksekliğin kareköküyle artar.

Deneyi tarayıcıda aç →

Sorular ve cevaplar

5 m yükseklikten sürtünmesiz kayan bir cismin dipteki hızı nedir? (g = 10 m/s²)

v = √(2 · 10 · 5) = √100 = 10 m/s.

50 kg’lık kaykaycının 8 m yükseklikteki potansiyel enerjisi kaç joule’dür? (g = 10 m/s²)

Eₚ = 50 · 10 · 8 = 4000 J.

Sürtünme varken enerji korunumu bozulur mu?

Hayır. Toplam enerji yine korunur; yalnızca bir kısmı ısıya dönüşür ve mekanik enerji azalır.

Öğretmenler için

  • Lunapark trenleri ve salıncakla bağlantı kurun: neden ilk tepe en yüksektir?
  • Öğrencilere farklı noktalarda Eₚ ve Eₖ değerlerini okutup toplamlarını kontrol ettirin.

Enerji korunumu simülasyonu

Ücretsiz, üyelik yok. Telefonda ve akıllı tahtada da açılır.