Bu deneyde ne oluyor?
Tabanlarından birbirine bağlı kaplara bileşik kaplar denir. İçlerine konan sıvı, kapların şekli ve genişliği ne olursa olsun hepsinde aynı yüksekliğe çıkar.
Bunun nedeni sıvı basıncıdır. Bağlantı borusundaki bir noktaya her iki yandan gelen basınç eşit olmalıdır; basınç yalnızca derinliğe bağlı olduğu için sıvı yüzeyleri aynı yükseklikte durur.
Çaydanlığın ağzı, su terazisi, şehirlerin su depoları ve tuvalet sifonları bu ilkeyle çalışır. Çaydanlığın ağzı gövdesinden alçak olsaydı çay ağızdan taşardı.
Deneyde bunları dene
- Su miktarını %60’tan %90’a çıkar. Bütün kaplarda seviye birlikte yükselir ve eşit kalır.
- Su miktarını %20’ye indir. Seviye her kapta birlikte iner.
- Sıvıyı “Yağ” yap. Sıvı değişse de seviyeler yine eşittir; tek bir sıvı olduğu sürece ilke aynı.
Sorular ve cevaplar
Bileşik kaplarda sıvı neden her kapta aynı seviyede durur?
Alttaki bağlantıda basınçlar eşit olmalıdır. Sıvı basıncı yalnızca derinliğe bağlı olduğu için yüzeyler aynı yükseklikte kalır.
Çaydanlığın ağzı neden gövdesinin üst kısmıyla aynı yükseklikte yapılır?
Ağız ile gövde bileşik kaptır. Ağız alçakta olsaydı çaydanlık tam dolmadan çay ağızdan taşardı.
Şehirlerdeki su depoları neden yüksek tepelere kurulur?
Su, bağlı olduğu borularda deponun seviyesine kadar çıkmaya çalışır. Depo yüksekte olunca evlerin musluklarına da yeterli basınçla ulaşır.
Öğretmenler için
- İki pet şişeyi tabanlarından bir hortumla bağlayıp birini yukarı aşağı oynatarak sınıfta gösterin.
- Su terazisinin inşaatta nasıl kullanıldığını bu deneyle anlatabilirsiniz.






