Bu deneyde ne oluyor?
Diyot, akımı yalnızca bir yönde geçiren bir devre elemanıdır. Sembolündeki üçgen akımın geçebildiği yönü gösterir; çizgi ise akımın durduğu tarafı.
Diyot doğru yönde bağlanınca (doğru polarma) akım geçer ve ampul yanar. Diyotun üzerinde küçük bir gerilim kalır; silisyum diyotlarda bu yaklaşık 0,7 volttur. Ters bağlanınca (ters polarma) diyot yolu kapatır, ampul yanmaz.
Telefon şarj aletleri gibi cihazlar prizdeki alternatif akımı doğru akıma çevirirken diyotlardan yararlanır. LED’ler de ışık veren diyotlardır; onlar da yalnızca bir yönde yanar.
Deneyde bunları dene
- Deneyi aç ve iki devreyi karşılaştır. Soldaki ampul yanar, sağdaki yanmaz.
- Sağdaki devrede pilin tellerini ters bağla (artı ile eksiyi değiştir). Bu kez diyot doğru yöne gelir ve sağdaki ampul de yanar.
- Soldaki diyotu sil, yerine düz bir tel çek. Ampul biraz daha parlak yanar: diyotun üzerinde kalan gerilim artık ampule gider.
- Kütüphaneden bir LED ekleyip iki yönde dene. LED de diyot gibi yalnızca bir yönde yanar.
Sorular ve cevaplar
Diyot ters bağlanırsa devrede ne olur?
Diyot akımı geçirmez; devre açık devre gibi davranır ve ampul yanmaz.
Diyot doğru yönde bağlıyken üzerinde neden bir miktar gerilim kalır?
Diyotun iletmeye başlaması için belli bir gerilim gerekir. Silisyum diyotta bu yaklaşık 0,7 V’tur; pilin geri kalan gerilimi ampule kalır.
Diyotlar günlük hayatta nerede kullanılır?
Şarj aletlerinde alternatif akımı doğru akıma çevirmede, cihazları ters takılan pile karşı korumada ve LED olarak aydınlatmada.
Öğretmenler için
- Önce sembolü tahtaya çizip “Akım hangi yönde geçer?” diye sorun, sonra deneyle doğrulayın.
- Öğrencilerden pil ters takılınca cihazı koruyan basit bir devre tasarlamalarını isteyin.






